Zapamiętaj mnie
Nie masz jeszcze konta? Załóż konto
Systemy transakcyjne

1. Początki systemów transakcyjnych:

  • Welles Wilder w 1978 r. opublikował książkę „New concepts in Technical Trading Systems”, która stała się przełomową i stanowi dzisiaj jeden z fundamentów analizy technicznej
  • Opublikował w niej oryginalne teorie, które obecnie znajdują szerokie zastosowanie w konstruowaniu systemów transakcyjnych
  • Najczęściej stosowane wskaźniki autorstwa Wildera to:

2. Skomputeryzowana AT – lekarstwo na subiektywność?

  • Automatyczny/mechaniczny system transakcyjny można przedstawić najogólniej jako zbiór określonych reguł tworzących algorytm, zgodnie
    z którym komputer decyduje o kupnie lub sprzedaży określonego instrumentu
  • Skomputeryzowana AT jest bardziej obiektywna od klasycznej analizy wykresów. Generuje dokładne sygnały bez możliwości nadinterpretacji, jednak emocje i tak się pojawiają! (np. zmiana parametrów po kilku stratach)
    • można się spierać czy formacja na wykresie to głowa i ramiona, ale nie ma argumentu, który podważyłby przebicie przez MACD poziomu zero czy przecięcie SMA15 i SMA45
  • Przykład systemu transakcyjnego opartego o średnią ruchomą
    Enter Long = Cross(C,Mov(C,15,S))
    Close Long = Cross(Mov(C,15,S),C)
    Enter Short = Cross(Mov(C,15,S),C)
    Close Short = Cross(C,Mov(C,15,S))

                                                     

3. Konstruując system należy odpowiedzieć na pytania

4. Rodzaje systemów transakcyjnych:

  • Podążające za trendem: czekają na określony ruch i zakładając, że ruch będzie kontynuowany, otwierają pozycję zgodną z kierunkiem trendu
    • System oparty na średnich kroczących
    • System oparty na wybiciu
  • „Grające” przeciw trendowi: czekają na znaczący ruch i zakładając, że dojdzie do korekty, otwierają pozycję w przeciwnym kierunku
  • Rozpoznające formacje świecowe: czekają na wystąpienie określonego układu: cen otwarcia, zamknięcia, minimum i maksimum, po czym zajmują pozycję zgodną z wymową świec
  • Systemy „wolne” i systemy „szybkie” tylko duże ruchy, niższe koszty transakcyjne, ale większe obsunięcia kapitału lub odwrotnie

5. Narzędzia i wskaźniki używane w systemach komputerowych:

  • Konstruując systemy transakcyjne możemy wybierać spośród wielu narzędzi i wskaźników. Sztuką jest wybrać odpowiednie i dobrze dopasować zmienne
    • w celu znalezienia najlepszych parametrów należy wykonywać liczne testy – tzw. optymalizacja systemów transakcyjnych (liczona oczywiście przez komputery)
  • Wybór narzędzi i wskaźników to bardzo ważna część programowania:
    • Wykresy: słupkowe, liniowe, świecowe, skale arytmetyczna i logarytmiczna, dane: cena, wolumen, liczba otwartych kontraktów
    • Wolumen: słupki, OBV, wskaźnik popytu
    • Podstawowe narzędzia: linie trendu i kanały, zniesienia %, średnie kroczące
    • Średnie kroczące: koperty, wstęgi Bollingera
    • Oscylatory: CCI, ROC, MACD, %R Williamsa, RSI, Stochastic
    • Cykle: wykrywacze cykli
    • Fibonacci: wachlarz, strefy czasowe, zniesienia
    • Wilder: RSI, ATR, ADX, wskaźnik zmienności

6. Przykład - system oparty na SMA9 i 30 oraz krzywa kapitału (equity):

7. Systemy podążające za trendem:

  • Stosując systemy podążające za trendem z reguły tracimy pierwszą część ruchu
    i oddajemy część zysku zanim pozycja zostanie zamknięta.
  • Konstruując system automatyczny musimy dostosować jego:
    • Czułość – system szybko reaguje na zmianę trendu, ale zwiększa fałszywe sygnały
    • Szybkość – wolny system minimalizuje straty i pozwala obniżyć koszty transakcyjne
    • Odporność na fałszywe sygnały – zależy od preferencji tradera, agresywni gracze cechują się większa odpornością, akceptując większa liczbę fałszywych sygnałów
  • Systemy oparte na średnich kroczących:
    • Przecięcie kursu od dołu przez średnią generuje sygnał kupna, a od góry – sprzedaży
  • Systemy oparte na wybiciu:
    • System generujący sygnały gdy osiągany jest nowy szczyt lub dołek (poziom najwyższy lub najniższych od n tygodni/miesięcy)
    • W przykładowym systemie krótkie pozycje będą zamykane gdy zostanie osiągnięty nowy szczyt, automat otworzy też długie pozycje. W przypadku przebicia dołka system zachowa się odwrotnie.

8. Systemy w praktyce – systemy oparte na średnich:

9. Systemy oparte na średnich – analiza:

  • System 1 mimo, że w ciągu 14 lat dałby tylko 12 sygnałów, to aż 9 z nich byłoby zyskownych i razem pozwoliłyby uzyskać duży zysk i zapłacić niską prowizję
  • Wolne systemy rekomendowane są dla inwestorów długoterminowych, interwał tygodniowy wycisza szumy i zwiększa jakość „zagrania”
  • System 2 mimo zaledwie 3 lat działania wygenerował aż 29 sygnałów, większość z nich stratnych. Mimo wielu zagrań system nie gwarantuje sukcesu, a większość ewentualnych zysków pochłonie prowizja maklerska
  • Szybkie systemy ze względu na duży szum mogą niekorzystnie wpływać na psychikę inwestora, generując nieracjonalne zachowania

10. Systemy w praktyce – system 3 oparty na formacjach świecowych:

11. System oparty na formacjach świecowych – analiza:

  • Wyniki systemu opartego na samych tylko świecach japońskich świadczą
    o konieczności łączenia ich z innymi narzędziami np. średnimi kroczącymi czy oscylatorami
  • Chociaż przeważająca liczba sygnałów była pozytywna to w momencie bessy, system generował sygnały kupna co pogrążyłoby portfel inwestujący wyłącznie według jego wskazań
  • W systemie opartym na technikach japońskich, ważne jest dokładne określenie formacji, których interpretacja bywa różna.

12. Systemy przeciwtrendowe:

  • Ruch minimalny tojeden z najprostszych systemów. Sygnał sprzedaży występuje gdy rynek spada o ustaloną minimalną wartość poniżej maksimum od ostatniego sygnału kupna. Sygnał kupna generowany jest w przeciwnej sytuacji.
  • Oscylatory to popularne narzędzie w systemie przeciwtrendowym. Bardzo użyteczne w ruchach bocznych, w silnych trendach generują wiele błędnych sygnałów.
  • Cykle również są stosowane w systemach automatycznych. Przykładowo w okresie spodziewanego szczytu, racjonalne będzie zajęcie pozycji po wykazaniu słabości rynku np. negatywna świeca.
  • Wbrew opinii większości – system oparty na założeniu, że na giełdzie większość się myli. Krótkie pozycje będą zawierane przy rekordowych odczytach nastrojów inwestorów, a długie w przeciwnym wypadku.

13. System oparty na oscylatorze stochastycznym – trend boczny:

14System oparty na oscylatorze stochastycznym – analiza:

  • Systemy oparte na przeciwtrendowym oscylatorze są bardzo skuteczne podczas ruchów horyzontalnych, które stanowią aż 60% czasu trwania całego cyklu.
    • w trendzie bocznym wygenerowane zostało zaledwie 6 sygnałów, które były jednak bardzo trafne i przyniosłyby spore zyski
  • Niestety podczas silnego trendu skuteczność systemu dramatycznie spada. Inwestor, który nie rozpozna dobrze trendu szybko zbankrutuje.
    • Oscylator bardzo często wchodzi w fazę wykupienia i generuje sygnały sprzedaży, a kurs systematycznie pnie się do góry lub w dół

15. Zalety „automatów”:

  • Eliminacja emocji z procesu inwestycyjnego – eliminacja nieracjonalnych transakcji, sprawniejsze i bardziej efektywne trade’y.
    • systemy cechują się dyscypliną, konsekwencją oraz systematycznością
  • Automatyczne zlecenia stop loss –system z góry określa maksymalną stratę i automatycznie zamyka pozycje
  • Dokonywanie zleceń bez udziału inwestora – znaczna oszczędność czasu i możliwość całodobowego aktywnego inwestowania
  • Efektywność działania – systemy gromadzą i analizują informacje efektywniej niż ludzie i mogą przeprowadzić większą liczbę operacji, nie ucieknie nam żadna okazja
  • Pozytywny wpływ na rynki – Dzięki zawężaniu spread’ów przyczynia się do zwiększenia rynkowej płynności. Zautomatyzowanie transakcji pozwala na obniżenie prowizji maklerskich i kosztów pośrednictwa.
    • niemniej jednak transakcje HFT (ang. high frequency trading) niosą za sobą ryzyko

16. Wady „automatów”:

  • Ryzyko źle skonstruowanego systemu – niedostosowanie do rynku lub niewystarczające testy systemu mogą być bardzo kosztowne. Błędne działanie może w szybkim tempie spowodować bankructwo.
  • Kontrola systemu – system wymaga systematycznej kontroli, czy zawieranie transakcji jest poprawne, czy nie wymaga poprawy itp.
  • Większość systemów podąża za trendem - obniża skuteczność stosowanej strategii w momencie słabości rynku: trendu bocznego i nieczytelnych sygnałów, generuje wiele fałszywych sygnałów
  • Zmiana warunków rynkowych –błędem jest całkowite poleganie na komputerach. Prawidłowym działaniem jest natomiast weryfikacja i ocena ich skuteczności oraz testy na danych historycznych
  • Brak prądu, brak sieci – w niekorzystnych warunkach niezauważona awaria i otwarte pozycje mogą przełożyć się na dużą stratę

21. Wskazówki:

  • Istotne jest dostosowanie parametrów do rynku, każdy rynek ma swoją specyfikę i nie każdy system będzie działał dobrze dla każdego waloru
  • Częstym błędem jest konstruowanie systemów, dla których sygnały kupna i sprzedaży mają takie same warunki. Rozróżnienie sygnałów dla hossy i bessy może być kluczem do dużych zysków
  • Piramidowanie to zwiększanie pozycji w trakcie trwania trendu. Gdy rynek wejdzie w trend to bardziej prawdopodobne jest jego kontynuowanie, a korekty to dobry moment do powiększenia zyskownej pozycji – nigdy stratnej!
  • Bardzo ważne jest umiejętne zamykanie pozycji –  nie za wcześnie i nie kiedy oddamy już dużą część zysku np. kroczący stop loss 5%, skracający się wraz z wydłużaniem trendu do 4%, 3%, 2%.
  • System, który daje zyski na danych historycznych nie zawsze równie dobrze będzie działaj w warunkach realnych!
  • Dywersyfikacja może dotyczyć nie tylko różnych walorów, ale także systemów używanych na innych rynkach.
  • Im prostszy system tym lepszy!